Instrukcja obsługi Nawigator GPS dla Niewidomych Wstęp Dziękujemy za zakup urządzenia Nawigator, które wykorzystuje system nawigacji satelitarnej GPS dla określania dokładnej pozycji geograficznej użytkownika. Przeznaczone jest dla osób niewidomych lub słabo widzących jako pomoc w orientacji w terenie i otoczeniu. Możemy zapisać w urządzeniu naszą pozycję jako oznaczony punkt wraz z krótkim dźwiękowym lub tekstowym opisem a następnie, wykorzystując zbiór takich punktów, możemy nawigować w terenie korzystając z opracowywanych w urządzeniu informacji. W skład takiej nawigacji wchodzi podawanie odległości i kierunku do zapisanego punktu przy czym informacje te mogą być podawane na żądanie lub automatycznie w sposób ciągły. Posiadając zbiór punktów charakterystycznych dla naszego sposobu poruszania się w terenie możemy sobie z nich utworzyć drogi, po których jesteśmy prowadzeni. PRZYPOMNIENIE Nawigator jest to urządzenie uzupełniające, mające podpowiadać użytkownikowi gdzie się znajduje, w granicach możliwości wyznaczonych przez posiadane dane o terenie, warunki odbioru sygnałów z satelitów i dokładności określenia współrzędnych satelitów w przestrzeni wokółziemskiej. Znane użytkownikowi zasady bezpiecznego poruszania się z laską są bezwzględnie obowiązujące. ZASTRZEŻENIA Jedną z części składowych Nawigatora jako działającego urządzenia jest system GPS będący w całości własnością rządu USA, który tym samym bierze na siebie pełną odpowiedzialność za dokładność i pewność działania tego systemu. System może być w każdej chwili modyfikowany, bez wcześniejszego uprzedzenia, co wiąże się z możliwymi zmianami jego charakterystyki. Sygnał GPS może nie być dostępny przez cały czas, zwłaszcza w tunelach, wewnątrz budynków, terenach miejskich zabudowanych wysokimi budynkami lub w gęstych lasach. Może być również niedostępny lub jego działanie może być obarczone dużym błędem na obszarach będących terenem działania sił zbrojnych USA. Używanie Nawigatora może podlegać ograniczeniom na pokładzie samolotu, w szpitalach, obiektach publicznych, instytucjach rządowych, laboratoriach itp. Należy w takich miejscach przestrzegać odpowiednich przepisów obowiązujących w tej materii. Nie należy pozwalać na zabawę urządzeniem małym dzieciom. Zawiera on elementy które mogą spowodować zagrożenie zdrowia dla nieletnich. Urządzenie musi być przechowywane z dala od źródeł ciepła takich jak grzejniki czy eksponowanie go na intensywne naświetlanie promieniami słonecznymi. Nadmierne nagrzewanie może spowodować nie tylko deformację obudowy ale również uszkodzenie baterii prowadzące do zniszczenia urządzenia. Odbiorniki GPS stosowane w urządzeniu są elementem podatnym na zakłócenia elektromagnetyczne leżące w pobliżu częstotliwości pracy systemu czyli około 1.6GHz. Najczęściej zakłócenia są wywoływane przez sprzęt telefonii komórkowej, powszechnie występujące w ludzkim środowisku źródło fal elektromagnetycznych, a pracujące na zbliżonych częstotliwościach. Należy unikać umieszczania telefonu komórkowego w pobliżu anteny Nawigatora. Takie same zasady należy przestrzegać w wypadku stosowania sprzętu pracującego z łączem radiowym w technologii bezprzewodowej Bluetooth®. Wszystkie nazwy produktów i usług wymienione w niniejszej instrukcji mogą być znakami towarowymi lub zastrzeżonymi znakami towarowymi i w takim wypadku są własnością odpowiednich podmiotów. Nagrania wygłaszanych komunikatów zostały dokonane z wykorzystaniem syntezatora głosu IVONA® firmy IVONA Software z Gdyni. Synteza tekstów realizowana jest za pomocą modułu fonemów syntezatora GREGOR opracowanego przez Grzegorza Złotowicza. Oprogramowanie opisane w tej instrukcji a zawarte w pamięciach półprzewodnikowych lub innych mediach może obejmować oprogramowanie producenta urządzenia Nawigatora lub firm trzecich i jest chronione przez prawo autorskie. Tym samym nie można go poddawać ponownej inżynierii, modyfikować, sprzedawać lub powielać w żadnej formie. Ponadto zakup urządzenia nie powinien być w żadnym wypadku uważany za przekazanie licencji lub praw chronionych prawami autorskimi, patentami lub zastosowaniami patentowymi producenta lub innych firm sprzedających oprogramowanie. Jest zwyczajnym, niewyłącznym, nie podlegającym opłacie patentowej zezwoleniem na stosowanie, która wynika w oczywisty sposób z operacji prawnych dokonywanych podczas sprzedaży produktu. Niniejsza dokumentacja jest chroniona prawami autorskimi i nie może być rozpowszechniana w żadnej formie bez uzyskania wcześniejszej zgody firmy Migraf. UWAGA 1 Nie należy dopuszczać do sytuacji aby kabel słuchawek był okręcony wokół obudowy anteny helikalnej odbiornika GPS. Może to spowodować spadek czułości odbiornika oraz pogorszenie precyzji pozycjonowania. Urządzenie należy je chronić przed zamoczeniem na przykład w cienkiej torebce foliowej, nie przeszkadzającej w obsłudze przycisków klawiatury. Można je nosić na przykład w kieszeni na piersi lub w kieszeni spodni i operować klawiaturą przez ubranie. Należy używać standardowej słuchawki wyposażonej we wtyk typu jack 3.5mm (załączona w zestawie) Jeżeli mamy do dyspozycji słuchawki stereo to należy pamiętać, że dźwięk jest doprowadzany do lewej słuchawki. Na tylnej ściance obudowy znajdują się otwory dla wbudowanego głośnika. Z głośnika należy korzystać tylko wtedy, gdy jest on niezbędny bo odsłuchiwanie komunikatów przez głośnik wpływa na czas pracy na baterii. Na lewej ściance w górze obudowy znajduje się niewielki otwór, za którym umieszczono mikrofon. Wzmocnienie sygnału mowy jest duże ale poziom nagrań należy sobie ustalić doświadczalnie. Zależy to od sposobu trzymania Nawigatora podczas nagrywania naszych komentarzy czy notatek. W każdym razie nie należy zasłaniać tego otworu palcem czy dodatkowym opakowaniem. Kabel do połączenia Nawigatora ze złączem USB komputera jak również oprogramowanie pracujące pod systemem WINDOWS ® są dostarczane jako standardowe wyposażenie. Połączenie z komputerem pozwala na modyfikowanie oprogramowania urządzenia ze zbiorów otrzymanych od producenta jak również zapisywanie w pamięci współrzędnych interesujących nas miejsc uzyskanych z źródeł zewnętrznych. Można w celach archiwizacji zapisywać do zbioru dyskowego komputera dane o zapisanych punktach charakterystycznych, łącznie z wprowadzonym opisem głosowym tych punktów. Można również wpisywać takie dane otrzymane od innego użytkownika do urządzenia. Sposób korzystania z oprogramowania komputera jest opisany w instrukcji dostarczanej razem z oprogramowaniem. Dołączenie urządzenia do komputera jednocześnie ładuje akumulator. Warunkiem poprawnej pracy jest jednak aby komputer na używanym do tego celu złączu USB był w stanie dostarczyć minimum 450mA prądu. UWAGA 2 Wskazane jest aby wszystkie operacje podłączania urządzenia do komputera dokonywać na wyłączonym zasilaniu. Na bocznej ściance z prawej strony obudowy mamy wyciętą szczelinę, do której jest włożona pamięć FLASH w obudowie typu lub SD, podobnej do stosowanych w aparatach fotograficznych. W takiej odpowiednio przygotowanej pamięci kupowanej u producenta mogą być zapisane potrzebne dane o położeniu wybranego zestawu POI. Zakres informacji umieszczonych w pamięci wymiennej zależy od jej dostawcy. W jednej karcie pamięci można zgromadzić dane o pozycji geograficznej dla 2.000.000 punktów wraz z ich danymi adresowymi. Nawigator standardowo jest wyposażony w około 60.000 danych dotyczących konkretnych punktów adresowych. Oprócz tego pamięć na karcie może służyć do wymiany danych z innymi użytkownikami oraz jako drugi komplet zestawów punktów – łącznie z ich opisami dźwiękowymi. Obsługa urządzenia Sterowanie urządzeniem odbywa się przez naciskanie odpowiednich klawiszy umieszczonych na jego płycie czołowej. Klawisze te zostały podzielone na dwie grupy. Pierwsza grupa czterech klawiszy umieszczonych na górze klawiatury służy do sterowania wszystkimi funkcjami Nawigatora czyli operacjami zapisu, przeglądania i kasowania informacji głosowych dotyczących zapisanych przez użytkownika charakterystycznych miejsc położenia geograficznego. Naciśnięcie któregokolwiek z tych klawiszy może - w zależności od ustawionej opcji - generować odpowiedni komunikat objaśniający funkcje związane z wybranym przyciskiem. Druga grupa 12 klawiszy ustawionych tak jak standardowa klawiatura w telefonie, jedynka w lewym górnym rogu tej grupy klawiszy, służy do wprowadzania poleceń lub wartości numerycznych Każde naciśnięcie klawisza jest potwierdzane „klikiem” klawiatury, charakterystycznym dla niego tonem DTMF ( identycznym jak w telefonach z wybieraniem tonowym ) i następnie słownym opisem wybranej funkcji, wyjaśnieniem lub też odpowiednim komunikatem. Wprowadzana liczba jest sygnalizowana DTMF po kolejnych cyfrach, oraz akceptowana lub wypowiedziana jako całość po wprowadzeniu ostatniej. UWAGA Format zbiorów karty pamięci FLASH typu lub SD używanych jako nośnik danych zestawów Nawigatora, notatek głosowych oraz punktów adresowych tworzących mapy nie jest kompatybilny z formatem zbiorów stosowanym w komputerach klasy PC. W związku z tym nie należy próbować jej czytać lub pisać w standardowych czytnikach kart. Doprowadzić to może do zamazania jej struktury a tym samym utracenia zgromadzonych na niej danych. Opis poleceń podstawowych 0 kompas, kierunek poruszania się odbiornika w stosunku do północy geograficznej. Możemy przestawić kompas na podawanie namiarów w stosunku do kierunku zadanego. Docelowy namiar ruchu ustawiany jest poprzez wybranie 0 i zatwierdzenie namiaru klawiszem 0 – warunek: jednostajny ruch odbiornika. Ponowne naciśnięcie w ciągu 30 sekund włącza automatyczne komunikaty o kierunku, w jakim się poruszamy. Czas pomiędzy naciśnięciami klawisza definiuje czas automatycznego podawania komunikatów 1 informacja o GPS / jakość pozycjonowania ustalenie pozycji odbiornika GPS oraz o dokładność pozycjonowania 2 namiar na poprzedni punkt drogi lub śladu (gdy nie ma prowadzenia - namiar na poprzednie miejsce docelowe) 3 zegar - aktualny dokładny czas 4 poprzednie miejsce na drodze lub śladzie (gdy nie ma prowadzenia - podaje namiar na punkt o numerze o jeden niższy niż numer punktu docelowego i ustawia go jako docelowy) 5 namiar główny (na punkt docelowy, punkt docelowy na drodze lub na śladzie, punkt z zestawu POI 0, POI 1, Mapa regionów). Ponowne naciśnięcie w ciągu 30 sekund włącza automatyczne komunikaty o odległości i kierunku. Czas pomiędzy naciśnięciami klawisza definiuje czas automatycznego podawania komunikatów podczas włączonego prowadzenia 6 namiar na następne miejsce na drodze lub śladzie (gdy nie ma prowadzenia - podaje namiar na punkt o numerze o jeden wyższy niż numer punktu docelowego i ustawia go jako docelowy) 7 lokalizuj położenie wśród punktów w zestawie 8 namiar na miejsce następne na drodze lub śladzie (gdy nie ma prowadzenia - namiar na następne miejsce docelowe w zestawie) 9 lokalizuj położenie na mapie * zapis położenia z nagraniem dźwiękowym (gdy włączona jest jakakolwiek droga - utworzony punkt dodawany jest automatycznie do drogi) # wyjście z wykonywania funkcji (podczas poruszania się po menu - wyjście o poziom wyżej) Poziom główny klawisze funkcyjne Klawisz A - opcje podmenu klawisz D: Klawisze A/B przewijanie listy góra/dół w kolejności: - ustawianie siły głosu - ustawianie rozmiaru parametru delta (odległość od punktu, po przekroczeniu której otrzymujemy informację o lokalizacji) - opcje prowadzenia - wybór mapy - format współrzędnych(stopnie, ułamek - SS.UUUUU; stopnie, minuty, ułamek - SS.MM.UUU; stopnie, minuty, sekundy, ułamek - SS.MM.SS.U oraz dla długości geograficznej; odpowiednio DDD.UUUUU, DDD.MM.UUU, DD.MM.SS.U) - namiary na północ - automatyczny spelling opisów punktów, dróg podmenu klawisz C Klawisze A/B przewijanie listy góra/dół w kolejności: - odtwarzanie pomocy po uruchomieniu Nawigatora (help po starcie) - wybór języka (angielski, polski, niemiecki) - czas letni aktywny/nieaktywny - wybór strefy czasowej (razem z podaniem aktualnego czasu) - przywrócenie ustawień fabrycznych - status głośnika aktualny (aktywny/nieaktywny) - status głośnika po ponownym uruchomieniu Nawigatora (aktywny/nieaktywny) Klawisze *, 0 - wykonanie opcji Klawisz # - wyjście z podmenu Klawisz B - karta podmenu klawisz C Klawisze A/B przewijanie listy góra/dół w kolejności: - aktualizacja aplikacji - aktualizacja dźwięków - aktualizacja tablic - aktualizacja aplikacji + dźwięków - aktualizacja aplikacji + tablic - aktualizacja tablic + dźwięków - aktualizacja wszystko podmenu klawisz D Klawisze A/B przewijanie listy góra/dół w kolejności: - droga przebyta - kasowanie przebytej drogi - mapa własna - karta zasobów (nazwa użytkownika) Klawisz * - zeruj licznik drogi (właściwy dla tej opcji podmenu) W całym podmenu za wyjątkiem licznika drogi przebytej - klawisz * - wykonanie opcji Klawisz # - wyjście z podmenu Klawisz C - miejsce/zestaw Klawisze A/B - wybór miejsca (przewijanie góra/dół listy) * - podmenu opcje miejsc Klawisze A/B przewijanie listy góra/dół w kolejności: - szukaj wolnego - szukaj docelowego - dodaj do drogi - kasuj miejsce - kasuj nagranie - pamiętaj namiar - pobierz współrzędne - zapisz opis miejsca - szukaj adresu - pamiętaj w zestawie 0 (adresy wyszukane z dodatkowych zestawów punktów adresowych ) Klawisz D - ustaw miejsce docelowe Klawisz C - nagraj opis miejsca docelowego C - podmenu opcje zestawów Klawisze A/B - wybór zestawów przewijanie góra/dół listy Klawisz D - droga/ślad GPS Po wejściu do menu funkcje ustawiają się na parametrach drogi (wyjątek: ostatnia użyta funkcja to zapis/ustawienia śladu GPS. W takim przypadku ustawiana jest jako podstawowa właśnie funkcja śladu GPS). Klawisze A/B – wybór miejsc drogi (przewijanie góra/dół listy * - zmiana nazwy drogi Klawisze 0 – 9 –szybki wybór drogi (ew. śladu – po klawiszu C) Klawisz C – podmenu opcje śladu * - zapis śladu aktywacja C – kierunek prowadzenia po śladzie D – prowadzenie po śladzie aktywacja Klawisz D – podmenu opcji drogi * - zapis drogi aktywacja A – kasowanie drogi C – kierunek prowadzenia po drodze D – prowadzenie po drodze aktywacja Parametry techniczne Antena W Nawigatorze stosowane są anteny aktywne typu „Helical”. Napięcie zasilania wynosi 3V, pobór mocy – około 45mW. Wzmocnienie waha się od 15 do 27dB, poziom szumów 1,2dB, VSWR jest rzędu 2,3. Charakterystyka kierunkowa jest w kształcie kardioidy z tłumieniem listków wstecznych. Odbiornik GPS W Nawigatorze zastosowano wysokoczuły odbiornik sygnału GPS: -- pięćdziesięciokanałowy odbiornik oparty o architekturę uBlox5/uBlox6 pobierający około 130-140 mW mocy, mogący korzystać z poprawek systemu EGNOS i przystosowany do odbioru sygnałów systemu GALILEO. Dokładność Odbiorniki sygnałów GPS stosowane w Nawigatorze charakteryzują się bardzo wysokimi parametrami użytkowymi. Odbierają dane od satelitów na częstotliwości L1 (1575,42 MHz) w sposób ciągły dla 20, 50 lub 66 kanałów symultanicznie. Błąd pozycjonowania na otwartym terenie powinien być mniejszy niż 3 metry dla 50% pomiarów i nie większy niż 8 metrów dla 95% pomiarów. Błąd pomiaru szybkości jest rzędu 0,06 m/sek. Czas startu pozycjonowania nie przekracza 38 sekund (dla 50% przypadków) jeżeli almanach i czas gwiazdowy są zachowane i aktualne. Zasilanie W Nawigatorze stosowany jest akumulator litowy o pojemności rzeczywistej 1800mAh i nominalnym napięciu wynoszącym 3,7V. Zastosowany akumulator pozwala na ciągłą pracę urządzenia przez około 16 godzin – w zależności od ilości i głośności wypowiadanych komunikatów. W czasie długotrwałych testów stwierdzono, że dla wykonania wersji z odbiornikiem uBlox5/uBlox6 i w sytuacji gdy jest włączone prowadzenie z komunikatami o pozycji wygłaszanymi na słuchawki co 16 sekund zgromadzonej w akumulatorze energii starcza właśnie na około 16 godzin. Czas ładowania akumulatora wynosi typowo około 8-10 godzin. Zasilacz ładujący powinien dostarczać 5V napięcia przy nominalnym prądzie obciążenia do 0.45A. Wbudowany do urządzenia odbiornik zasilanie swego zegara i pamięci pobiera z akumulatora. Stan zatrzymania zegara i utraty danych odbiornika GPS może się zdarzyć jeśli dopuścimy do całkowitego rozładowania akumulatora – na przykład urządzenie z rozładowanym akumulatorem pozostawimy na czas dłuższy w takim stanie. Wówczas mogą się również pojawić problemy z rozpoczęciem ładowania. Dlatego należy unikać sytuacji, w której taki stan akumulatora mógłby wystąpić. Bardzo ważnym dla trwałości akumulatora jest jak najszybsze jego naładowanie po wystąpieniu stanu samoczynnego wyłączenia urządzenia. Wymiary i waga Obudowa urządzenia ma wymiary 6.2 x 11 x 2,2 centymetrów. Waga wraz z akumulatorem nie przekracza 120 gramów. Uwagi końcowe Producent pragnie przypomnieć, że oferowana wersja urządzenia jest ciągle udoskonalana w ścisłej współpracy z osobami niewidomymi i z góry dziękuje za wszelkie uwagi wynikające z praktycznego stosowania Nawigatora w życiu codziennym. Uwagi te - w miarę możliwości – posłużą do poprawienia wychwyconych w ten sposób błędów oraz do napisania następnej wersji oprogramowania prezentowanego urządzenia. Zależy nam zwłaszcza na uwagach i spostrzeżeniach użytkowników dotyczących sposobu posługiwania się urządzeniem - zaproponowana przez nas wersja obsługi klawiatury w dalszym ciągu być może będzie zmieniana tak, aby jak najlepiej spełniała swe funkcje. Bardzo cenne będą wszystkie sugestie dotyczące modyfikacji działania określonych poleceń lub też propozycje dodania funkcji, które nie zostały zainstalowane, a których obecność zdaniem Użytkownika byłaby korzystna dla zwiększenia funkcjonalności urządzenia. Gwarancja Producent udziela gwarancji na produkt w okresie 24 miesięcy od daty zakupu. W przypadku stwierdzenia uszkodzenia Nawigatora podczas eksploatacji, należy go wysłać na adres producenta w komplecie, tak jak został kupiony, po naprawie zostanie on odesłany na koszt serwisu. Adres do wysyłki: Migraf Michał Kwaśniewski Chopina 8/3, 80-268 Gdańsk Przed wysłaniem urządzenia konieczna jest rejestracja/zgłoszenie naprawy poprzez stronę internetową www.migraf.pl/serwis. Po wypełnieniu formularza zostanie nadany numer RMA naprawy. Należy go umieścić w widocznym miejscu na przesyłce. Naprawa zostanie dokonana w terminie do 14 dni roboczych. Naprawa gwarancyjna w żadnym wypadku nie obejmuje uszkodzeń mechanicznych oraz innych wynikających z użytkowania niezgodnego z niniejszą instrukcją obsługi lub zdrowym rozsądkiem. Przed wysłaniem Nawigatora do naprawy prosimy o przepisanie do zbiorów dyskowych wszystkich zapisanych punktów, ponieważ w czasie naprawy mogą zostać utracone. Jeżeli użytkownik nie jest w stanie tego zrobić, to na jego wniosek może to zostać wykonane w serwisie za dodatkową opłatą. Diagram funkcji Nawigatora Deklaracja zgodności Tabela napraw gwarancyjnych 12 Tabela napraw gwarancyjnych Copyrights ©by Migraf 2011 Instrukcja obsługi Nawigator GPS dla Niewidomych 1